آتوسا (۵۵۰ تا ۴۷۵ پیش از میلاد مسیح) از شهبانوهای ایران و برجسته ترین زن در تاریخ ایران قدیم بود. وی دختر کورش کبیر، و خواهر خوانده کمبوجیه، و همسر دو پادشاه هخامنشی کمبوجیه و داریوش یکم، و مادر خشایار شاه بود.آتوسا احتمالاً قبل از به قدرت رسیدن خشایارشاه مرده بود، ولی هرودت اعتقاد دارد که او در زمان حکومات خشایار شاه، زنده بوده است.